De Hervormde Pedagogische Kweekschool/Akademie

Een vriendin maakte me opmerkzaam op een site die gewijd is aan de geschiedenis van de Hervormde Kweekschool in Amsterdam.

Deze school stond aan de Plantage Middenlaan, mijn vader heeft er gewerkt als leraar en directeur. Mijn zus en ik hebben er gestudeerd, toen ik erop zat heette de school inmiddels de Hervormde Pedagogische Akademie.

Het is een mooie ervaring alle chronologisch gerangschikte informatie op deze manier tot je te kunnen nemen.

de-grond-waarop-3Ik wist al veel van de geschiedenis, omdat ik ook het boek De grond waarop we stonden (van oud-leraar W. Van der Horst) heb gelezen.

 

 

Het meest memorabele stukje geschiedenis:

Tijdens de bezetting werden joodse kinderen via de tuin van de kweekschool weggehaald uit het kinderdagverblijf dat zich recht tegenover de Hollandse Schouwburg bevond. De Hollandse Schouwburg was het verzamelpunt van de joden uit Amsterdam die werden gedeporteerd naar kamp Westerbork. De jonge kinderen en baby’s werden van hun ouders gescheiden in de crèche ondergebracht.

De kinderen werden de school uit gesmokkeld op momenten dat een tram stilstond, daarna liet men ze onderduiken.

de-grond-waarop-2-3Mijn vader is tien jaar directeur geweest, juist in die periode speelde zich het democratiseringsproces af: waarin leerlingen werden voortaan studenten genoemd. Ze eisten (en kregen) veel meer zeggenschap .

Op de foto mijn vader in zijn werkkamer. Let op het portret van Kennedy rechts en het klassiek-Griekse reliëf achter hem. Dat hangt nu bij mij in de woonkamer.

de-grond-waarop-2-4Mijn vader wordt vele malen genoemd. Het is een wonderlijke gewaarwording steeds je eigen naam tegen te komen.
Over het algemeen is men lovend over hem. Hij was voor zijn tijd behoorlijk progressief . (Als je heel goed kijkt zie je dat mijn  vader’s naam door leerlingen onder die van de school gezet is).

Een volslagen verrassing was een terloopse opmerking (in een krantenartikel dat verscheen bij zijn afscheid) dat hij onderduiker zou zijn geweest.
Ik kende mijn vaders wapenfeiten: zijn belangrijkste verzetsdaad tijdens de bezetting bestond eruit dat hij zijn hand weleens voor zijn gezicht bracht, met een vinger links en een andere rechts van zijn neus, op deze manier dus het V-teken makend.
Ik heb nooit iets gehoord van onderduiken, dus ik vermoed dat hier van een misverstand sprake is.

Mijn vader heeft jammer genoeg niet mogen meemaken dat ik in zijn voetsporen ben getreden: uiteindelijk werd ik ook directeur van een school.
de-grond-waarop-2-1Als kind moet ik wel het een en ander meegekregen hebben van de spanningen waaraan mijn vader destijds blootstond: een autoritair bestuur, lastige leraren en een hoge werkdruk met veel verantwoordelijkheid. (De foto is van 1961. Ik ben het tweede jongetje van links).

Mijn vader is overspannen geweest en heeft in de laatste fase van zijn loopbaan bewust een stapje terug gedaan: de laatste jaren was hij weer leraar.

Toen ik klein was ging het meeste aan mij voorbij. Ik begreep veel beter hoe hij zich gevoeld moet hebben toen ik zelf directeur was. Ik denk dat mijn vader nooit erg stressbestendig is geweest en dat ben ik ook niet….

Mijn grote zus heeft mijn vader nog meegemaakt in zijn rol als directeur (ik geloof dat ze er nooit uitgestuurd is, in dat geval had ze zich bij hem moeten melden). Toen ik op de HPA kwam was hij leraar pedagogiek, ik zat bij hem in de klas. Hij gaf goed les, gelukkig was er bij mijn eindexamen een onafhankelijke gecommitteerde aanwezig, die het eens was met het goede cijfer dat hij me gaf.

 

de-grond-waarop-2-7Ik heb goede herinneringen aan de Pedagogische Akademie, ik heb er met plezier gestudeerd en veel geleerd. Ik heb ook een bescheiden rol gespeeld in de Akademieraad, als lid en als secretaris. Op de foto zit ik naast de voorzitter, Piet Mantel.

Ik ben nog één keer terug geweest in het schoolgebouw aan de Plantage Middenlaan, bij een reünie.
Het is nu geen school meer, het is nu het Nationaal Holocaust Museum. Binnenkort ga ik er naartoe.

Site van het Nationaal Holocaust museum

Site HKS en HPA 

 

2 thoughts on “De Hervormde Pedagogische Kweekschool/Akademie”

  1. Beste zoon van mijnheer Minnema,

    Zo bijzonder dat ik je bericht lees op de avond voordat ik
    morgen naar onze jaarlijkse klassen reünie ga van de Kweekschool.
    Omdat café Ëik en Linde “op zaterdagochtend gesloten is verzamelen we altijd bij café Koosje vlak naast de voormalige crèche.

    Ik heb je vader natuurlijk goed gekend.
    Hij gaf ons CMV lesssen.
    Je zus zat destijds ook bij mij op school. Ik ben afgestudeerd in 1970.
    Het hoofdakte jaar eindigde pas in september. dus dat was blokken in de grote vakantie.

    Wat leuk dat je je vader opgevolgd hebt.
    Inderdaad jammer dat hij dat niet meer heeft mogen meemaken.
    Wij zijn vlak voordat het Holocaust museum in de school kwam nog door de toenmalige ‘krakers” binnen gelaten.
    Zo leuk!!! Er was bijna niets veranderd.
    .
    Wist je dat de directeur Johan van Hulst, die veel hulp heeft geboden tijdens de oorlog om kinderen weg te smokkelen nog leeft. Ik meen dat hij inmiddels 107 is en nog heel scherp van geest.

    Dank voor je verhaal.Heel ontroerend om te lezen.
    Mocht je willen reageren dan vermeld ik hieronder mijn e-mail adres.

    Vriendelijke groet,

    Mary Braam

  2. Hi Martin, wat leuk om dit artikel van je tegen te komen en wat een boeiend verhaal ook over de achtergronden van de Pedagogische Ac die ik zelf tussen 1976 en 1979 bezocht heb. Dit was toen Harry Schram Direkteur was, ik geloof een vriend van mijn vader die inspecteur van het onderwijs was. Dit laatste eerst in Apeldoorn en daarna in Arnhem. Het was een interessante tijd op de PedAc. Ik heb de stakingen op een afstandje gevolgd en..notabene..heb Piet Mantel meegemaakt als docent Nederlands. Bijzonder vriendelijk persoon en een buitengewoon goede docent. Mijn loopbaan is niet het onderwijs geworden. Ik heb nadien met wat omwegen Geneeskunde gestudeerd en met m’n gezin in tropisch Africa gewerkt, gevolgd door een verblijf in zowel Engeland als Schotland. Sinds zo’n 16 jaar nu in Australie waar ik m.n. een “rural doctor” ben geweest. Zie Linkedin profile, mocht je geinteresseerd zijn. Ik zie dat je verschillende en aardige artikelen gelezen hebt. Leuk!.. Hoop dat het je goed gaat. Best wishes, cheers. Paul Alexander Wolf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *